• Weetjes

De onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden begon in Turnhout!

Weetjes |

Wist je dat de onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden in Turnhout begon?

Dat komt door de Slag bij Turnhout op 27 oktober 1789. Die veldslag in Turnhout tegen de Oostenrijkers gaf de aanzet tot de Brabantse Omwenteling en de onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden.

Hoe kwam dit allemaal tot stand?

Keizer Jozef II van het Heilige Roomse Rijk voerde een hervormingspolitiek door in zijn beheerste gebieden. Hij schroefde het aantal toegelaten kermissen fel terug en deed hij er alles aan om de staatsmacht te versterken. Zijn wetten werden bij het gewone volk en de Kerk allesbehalve gesmaakt, maar ook bij de burgerij werden de wetten aanzien als een aanval op de democratie en de burgerrechten. Samengevat was er dus niemand blij met het bewind van Keizer Jozef II. De boze reacties veroorzaakten een opstand tegen het Oostenrijks gezag. Brabant weigerde belastingen te betalen en als reactie hierop trok de keizer alle privileges van het hertogdom in.

Later, in mei, werd Pro aris et focis opgericht. Er werd een leger verzameld onder leiding van Jan Andries vander Mersch en zij trokken Hoogstraten binnen. Daar werd de aanval van de Zuidelijke Nederlanden aangekondigd als reactie op de keizer die zich niet aan bepaalde overeenkomsten zou gehouden hebben. Dezelfde dag trok Vander Mersch met zijn leger ongetrainde rekruten de Oostenrijkse Nederlanden binnen.

De Slag bij Turnhout

Het leger trok naar Turnhout waar ze barricades met bomen, straatstenen en eigen meubeliair opwierpen. Het regeringsleger had meer soldaten en was sterker met dragonders, grenadiers en artillerie. Zij vielen dan ook zonder te wachten aan. Er werd hevig gevochten in de straten. Er werden kasseien gegooid door opstandelingen en inwoners door de ruiten naar het regeringsleger en ook sluipschutters vuurden hevig. Het regeringsleger kon zich niet organiseren in de wanorde en liet niet alleen kanonnen achter, maar ook 108 doden en 60 gewonden wanneer ze zich terugtrokken.

Het nieuws van de overwinning deed snel de ronde in de Zuidelijke Nederlanden en hierdoor kwam er een verzet. De Brabantse Omwenteling kreeg haar beslag: ze veroverden Gent, Deist, Tienen en Brussel. In 1790 verklaarden de Verenigde Nederlandse Staten zich onafhankelijk.