• Weetjes

Hoe Turnhout in 1596 het strijdtoneel werd van Spanje en Oranje

Weetjes |

Eerder dit jaar kon je op Mijn Stad lezen hoe de onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden begon door de Slag bij Turnhout, op 27 oktober 1789. Maar wist je dat er nog een Slag bij Turnhout in de geschiedenisboeken staat en dat die van 1789 eigenlijk pas de tweede was?

De eerste Slag bij Turnhout vond plaats op 24 januari 1597 en vormde een onderdeel van de Tachtigjarige Oorlog. In die tijd was Turnhout bezet door het Spaanse leger, dat er zijn winterkwartieren had opgetrokken. Rond 1596 was Spanje al voor de derde keer bankroet gegaan, waardoor de geldtoevoer naar het koninklijke Spaanse leger stopte en de situatie er steeds grimmiger werd. Regelmatig plunderde het leger de omliggende steden en in ruil voor geld werden Vlaamse en Brabantse steden niet platgebrand.

De verhalen over de problemen van het Spaanse leger bereikten Maurits Van Nassau, de latere prins van Oranje. Deze zorgde ervoor dat heel wat troepen verscheept konden worden naar Geertruidenberg, zonder dat het Spaanse leger dat merkte. Van daar rukten ze verder op naar Turnhout. De Spaanse troepen merkten het Staatse leger, dat uit 5000 voetknechten en 800 ruiters bestond, pas op 23 januari op, toen ze al heel dichtbij waren.

De graaf van Varax, die toen het Spaanse leger aanvoerde, probeerde zich nog terug te trekken, maar dat liet Maurits Van Nassau niet zomaar gebeuren. Hij besloot een versnelde aanval uit te voeren, waar de Spanjaarden zich nog niet voldoende op hadden voorbereid. De slag vond uiteindelijk plaats op Tielenheide, ten zuiden van Turnhout. De Spaanse troepen vielen zo snel uiteen, dat de soldaten snel op de vlucht sloegen. De hele slag heeft amper een halfuur geduurd!